TH | EN Facebook Twitter
ปรับขนาดตัวอักษร  small normal big
การบริหารเงินตราและเหรียญกษาปณ์
ประวัติความเป็นมาของสำนักบริหารเงินตรา

วันที่ 18 ม.ค. 2562
 
ประวัติความเป็นมาของสำนักบริหารเงินตรา
          พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง "กรมเก็บ" ขึ้นในเขตพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2443 ตามพระราชบัญญัติพระธรรมนูญหน้าที่ราชการ ในกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ เพื่อดูแลและเก็บทรัพย์สินของแผ่นดิน
           ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "กรมพระคลังมหาสมบัติ" ตามประกาศลงวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2454
           ภายหลังการเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475 ได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติจัดตั้งกระทรวงและกรม พ.ศ. 2476 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการรวบรวมกรมพระคลังมหาสมบัติ กรมเงินตรา กรมรักษาที่หลวงและกัลปนา กับกรมกระษาปณ์สิทธิการ เข้าด้วยกัน โดยพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบในกระทรวงการคลังจัดตั้งเป็น "กรมพระคลัง” ขึ้นมา เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2476 รวมทั้งได้ยุบกรมพระคลังมหาสมบัติเป็น "กองคลังกลาง" ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งในสังกัดกรมพระคลัง และให้เปลี่ยนชื่อเป็น "กรมคลัง” ในปีเดียวกัน
             ต่อมาในปี พ.ศ.2495 "กรมคลัง” จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น "กรมธนารักษ์” กรมธนารักษ์เดิมมีสถานที่ทำการอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ตราบจนปี พ.ศ. 2503 จึงย้ายออกมาอยู่ถนนจักรพงษ์ เขตพระนคร ในขณะที่ยังคงให้กองคลังกลางมีที่ทำการอยู่ในพระบรมมหาราชวังเช่นเดิม
             ในปี พ.ศ. 2519 กรมธนารักษ์ กองคลังกลาง ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้ง "ศาลาเหรียญกษาปณ์ไทย"ขึ้นในเขตพระบรมมหาราชวัง เพื่อจัดแสดงเหรียญกษาปณ์ไทยและเงินตราโบราณ เพื่อให้ประชาชนทั่วไปได้ทราบถึงวิวัฒนาการเหรียญกษาปณ์ไทย ซึ่งประสบผลสำเร็จเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้น ในปี พ.ศ. 2521 ได้ขยายส่วนการจัดแสดงเครื่องราชอิสริยยศและเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยเพิ่มเติม และได้เปลี่ยนชื่อจาก ศาลาเหรียญกษาปณ์ไทย เป็น "ศาลาเครื่องราชอิสริยยศและเครื่องราชอิสริยาภรณ์”และเปลี่ยนชื่อเป็น "ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์" ในปี พ.ศ.2535
             ในปี พ.ศ.2526 มีการปรับปรุงโครงสร้างกรมธนารักษ์ ได้แยกส่วนงานที่รับผิดชอบด้านการ จัดแสดงออกจากกองคลังกลาง โดยยกฐานะขึ้นเป็น "กองเครื่องราชอิสริยยศและเหรียญกษาปณ์"
             ต่อมาในปี พ.ศ. 2540 หน่วยงานทั้ง 2 ได้กลับมารวมกันใหม่และยกฐานะขึ้นเป็น "สำนักบริหารเงินตรา” ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการของกรมธนารักษ์ พ.ศ. 2540 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2540
             ต่อมาได้มีการปฏิรูประบบราชการปี พ.ศ. 2545 สำนักบริหารเงินตราได้รับการปรับโครงสร้างหน่วยงานใหม่ตามกฎกระทรวงการแบ่งส่วนราชการกรมธนารักษ์ พ.ศ.2545 โดยแบ่งส่วนราชการจากระดับกองเป็น 2 สำนัก ได้แก่ สำนักบริหารเงินตรา และสำนักทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดิน
             สำนักบริหารเงินตราได้ย้ายสถานที่ทำการมาแล้วหลายครั้ง ดังนี้
            1. กองคลังกลางในพระบรมมหาราชวังใช้เป็นที่ทำการตั้งแต่เริ่มจัดตั้งเป็น"กรมเก็บ”จนถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2545 เนื่องจากสำนักพระราชวังประสงค์จะใช้พื้นที่ เพื่อการอื่นจึงได้ย้ายมาอยู่ที่อาคารทำการของ กรมธนารักษ์ ถนนจักรพงษ์ เขตพระนคร และใช้ชื่อว่า"สำนักบริหารเงินตรา”
 
         
 
              2. ต่อมาในปี พ.ศ. 2556 กรมธนารักษ์ได้รับงบประมาณจากโครงการไทยเข้มแข็งให้ปรับปรุงอาคารดังกล่าวเป็น "พิพิธภัณฑ์เหรียญ” สำหรับจัดแสดงทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดิน ประเภทเงินตราโบราณและเหรียญกษาปณ์ต่างๆ โดยให้กันพื้นที่ส่วนหนึ่งไว้สำหรับการให้บริการรับคืนและจ่ายแลกเหรียญกษาปณ์ด้วย ปัจจุบันใช้ชื่อว่า "หน่วยรับและจ่ายแลกเหรียญกษาปณ์ (สาขาถนนจักรพงษ์)” ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักบริหารเงินตรา
 
       
 
               3. ในระหว่างการปรับปรุงอาคารที่ทำการสำนักบริหารเงินตรา ถนนจักรพงษ์ เป็นพิพิธภัณฑ์เหรียญและหน่วยรับและจ่ายแลกเหรียญกษาปณ์ ทำให้สำนักบริหารเงินตราต้องใช้พื้นที่บางส่วนของโรงกษาปณ์รังสิต ในการปฏิบัติงานเป็นการชั่วคราวจนกว่าอาคารสำนักงานใหม่จะสร้างเสร็จ (พ.ศ. 2556–พ.ศ. 2557 )
 
         
 
                4. ที่ทำการของสำนักบริหารเงินตรา รังสิต ในปัจจุบัน สร้างขึ้นในพื้นที่เดียวกับของโรงกษาปณ์ เพื่อให้เกิดความคล่องตัวในการบริหารจัดการขนย้ายเหรียญได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยสร้างแล้วเสร็จและเปิดให้บริการเมื่อเดือนตุลาคม 2557 จนถึงปัจจุบัน
 
สำนักบริหารเงินตรา ถนนพหลโยธิน ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120
โทรศัพท์ 02-565-7900
 
       และเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับประชาชน สำนักบริหารเงินตราได้เปิดหน่วยบริการประชาชนเพิ่มเติมในเขตกรุงเทพมหานคร 2 หน่วย ดังนี้

หน่วยรับและจ่ายแลกเหรียญกษาปณ์ (สาขาถนนจักรพงษ์) 
สำนักบริหารเงินตรา กรมธนารักษ์
แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร กรุงเทพฯ 10200
โทรศัพท์ 0 2282 4109 – 10 , 0 2282 7404
 
 
 

    

หน่วยจ่ายแลกเหรียญกษาปณ์ กรมธนารักษ์
กระทรวงการคลัง ภายในกลุ่มอาคารกระทรวงการคลัง
ถนนพระราม 6 ซอยอารีย์สัมพันธ์ เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2618 6340 ,
             0 2273 0899 – 902 ต่อ 5115
 
 
 
 
 

บริการอิเล็กทรอนิกส์ e-Service


เหรียญและผลิตภันณ์เหรียญ
ทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดิน
สืบค้นข้อมูลที่ราชพัสดุ
ห้องสมุดกรมธนารักษ์
รับสมัครงานออนไลน์
สงวนลิขสิทธิ์ โดย กรมธนารักษ์ ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถ.พระรามที่ 6 แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
E-Mail:Webmaster@treasury.go.th โทร :0 2273 0899 - 903